Inclusie begint niet bij mooie woorden, maar bij wat je elke dag dóét. Hoe zorg je ervoor dat iedereen zich welkom voelt en iedereen écht kan meedoen? Dat vraagt om meer dan goede intenties: het vraagt om actie. Kees Luttik, HR-manager bij Scania Production, weet hoe belangrijk die stap van ambitie naar praktijk is. Met zijn ervaring bij Scania en zijn rol als ambassadeur van Het Begint met Taal inspireert Kees werkgevers en HR-managers om inclusie om te zetten in concrete actie.
Een veranderende werkvloer
Toen Kees 36 jaar geleden bij Scania begon, kwamen de meeste medewerkers uit de regio. Inmiddels werken er mensen met uiteenlopende nationaliteiten en culturele achtergronden samen. Dat vraagt om goede communicatie, zeker in een productieomgeving waar veiligheid vooropstaat.
Communicatie op de werkvloer
In een productieomgeving moeten medewerkers instructies goed begrijpen om veilig met machines en gereedschappen te kunnen werken. Scania biedt instructies aan in het Nederlands en Engels. Medewerkers moeten daarom voldoende vaardig zijn in een van deze talen.
Maar veiligheid gaat volgens Kees ook over sociale veiligheid. Collega’s kunnen verschillende waarden, verwachtingen en referentiekaders hebben. Kees vertelt: “Wat voor de één vanzelfsprekend is, hoeft dat voor de ander niet te zijn. Door vragen te stellen, naar elkaar te luisteren en door te vragen, kunnen collega’s elkaar beter begrijpen.”
Wie gesprekken moeilijk kan volgen of zich niet goed kan uitdrukken, kan belangrijke informatie missen of zich buitengesloten voelen. Aandacht voor taal en communicatie helpt om die drempels te verkleinen, je welkom te voelen en onderdeel te zijn van een team.
Van mooie woorden naar de praktijk
Veel bedrijven vinden diversiteit, inclusie en sociale veiligheid belangrijk. Maar volgens Kees is het niet genoeg om dat alleen uit te spreken: “Als je daar niet in investeert… dan zijn het alleen maar mooie woorden op een poster aan de muur.”
De uitdaging zit volgens Kees in de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk. Wat hebben medewerkers en leidinggevenden nodig om inclusie daadwerkelijk vorm te geven? Daarvoor moeten organisaties verder kijken dan hun ambities en op zoek gaan naar concrete hulpmiddelen en manieren om ermee aan de slag te gaan. Kees vertelt: “Een mooi statement maken dat je divers of inclusief wil zijn is makkelijk, maar zoek ook naar gereedschappen. Zoek ook naar tools die je helpen om het in de praktijk vorm te geven.”
Bij Scania is taalontwikkeling een van de manieren waarop hieraan wordt gewerkt. De organisatie investeert al langer in taal, onder andere via trajecten Nederlands als tweede taal. Met het programma Taalbuddy’s van Het Begint met Taal zet Scania deze inzet voort. Collega’s oefenen samen de Nederlandse taal in de praktijk. Daarbij gaat het niet alleen om de taalvaardigheid van de medewerker, maar ook om de rol van de omgeving. Zo wordt taalontwikkeling een gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Samen werken aan inclusie
Juist die betrokkenheid van de omgeving spreekt Kees aan: “Ik vind het heel leuk dat je ook de teams waarin mensen werken een rol geeft. Dat vind ik wel het bijzondere aan Taalbuddy’s.”
Die aanpak sluit aan bij het belang van eigenaarschap bij Scania: medewerkers krijgen de ruimte om zelf bij te dragen aan een inclusieve werkvloer. Inclusie is daarmee niet alleen een verantwoordelijkheid van HR of de medewerker die Nederlands leert, maar iets waaraan collega’s samen werken.
Waarden van het bedrijf als uitgangspunt
Bij Scania zijn de bedrijfswaarden een belangrijk uitgangspunt. Een daarvan is respect voor de medewerker. Maar wat betekent zo’n waarde in de praktijk? Volgens Kees moet je die vertalen naar wat je op de werkvloer wilt zien en naar de manier waarop medewerkers en leidinggevenden met elkaar omgaan.
Scania wil een diverse en inclusieve organisatie zijn waarin iedereen echt kan meedoen. Voor Kees betekent dat meer dan je werk kunnen uitvoeren. Het gaat er ook om dat je je onderdeel voelt van het team. “Het gaat erom dat mensen het gevoel hebben dat ze ertoe doen”, aldus Kees.
Ook tijdens informele momenten, zoals in de pauze, is communicatie belangrijk. Als je gesprekken moeilijk kunt volgen, kun je je buitengesloten voelen. Werken aan taal kan collega’s helpen elkaar beter te begrijpen en maakt het makkelijker om mee te doen.
Begin met concrete stappen
Als ambassadeur van Het Begint met Taal wil Kees zijn ervaringen inzetten om andere bedrijven aan het denken te zetten en hen aan te moedigen zelf stappen te zetten.
Zijn boodschap aan andere werkgevers is helder: inclusie begint bij concrete acties op de werkvloer. Door samen aan taal te werken, kunnen collega’s elkaar beter begrijpen en krijgt iedereen meer kans om mee te doen.